Aukcje.org

Kryzys napędził klientów e-sklepom. Wartość towarów sprzedawanych na internetowych aukcjach rośnie rokrocznie o 30 proc. (…) W ostatnich latach zyskiwały ok. 30 proc. rocznie, w tym tempo zostanie co najmniej utrzymane. – Wartość rynku aukcyjnego w tym roku może przekroczyć 10 mld zł – mówi Radosław Zarzeczny z agencji Praktycy.com przygotowującej raport E-Commerce w Polsce 2009.

Plany serwisów może pokrzyżować prawo. W czwartek Sejm uchwalił nowelizację ustawy o kontroli skarbowej, która ma ułatwić walkę z szarą strefą w sieci. Firmy pośredniczące w sprzedaży będą musiały ujawniać dane osób unikających płacenia podatków. Nie chodzi o sporadycznych sprzedawców, ale tych bez zarejestrowanej działalności gospodarczej robiących to na dużą skalę.

– Dzięki nowelizacji zapewniono organom kontroli skarbowej dostęp do nowych źródeł informacji, które mogą pozwolić na skuteczne identyfikowanie osób uzyskujących dochody w szarej strefie – mówi Adrian Branny, doradca podatkowy z Deloitte. Jak wyjaśnia, Urząd Kontroli Skarbowej będzie mógł poprosić właściciela portalu o wskazanie, kto zamieścił ogłoszenie, oraz podanie informacji o zdarzeniach, które mogą powodować obowiązek zapłaty podatku przez inne osoby, a więc np. danych dotyczących transakcji zawartej za pośrednictwem portalu.

Zmiana art. 7 ust. 1 i 2 oraz dodanie 2a eliminuje pojawiające się dotychczas wątpliwości interpretacyjne, w zakresie pozyskiwania informacji przez organy kontroli skarbowej. Przepisy art. 7 dotyczą pozyskiwania informacji od podmiotów funkcjonujących w szeroko rozumianej sferze publicznej. W związku z tym, iż na podstawie art. 7 pozyskiwane są przede wszystkim informacje, które są również dostępne obywatelom na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, przepis nie określa wymagań co do przesłanek żądania na poziomie przewidzianym dla pozyskiwania informacji od podmiotów prywatnych (na podstawie art. 7c i 7d). Natomiast w przypadku, gdy żądane informacje podlegałyby ochronie jako stanowiące tajemnicę służbową lub państwową, iż pozyskiwanie następować będzie z uwzględnieniem przepisów o ochronie informacji niejawnych.
Projektowane przepisy obok organów administracji rządowej i samorządowej jako zobowiązanych wskazują również sądy, co umożliwi pozyskiwanie informacji z akt postępowań sądowych oraz danych gromadzonych w rejestrach sądowych, w tym w szczególności z Krajowego Rejestru Sądowego. Ponadto przepis wprost wskazuje również państwowe osoby prawne, w której to formie organizacyjnej działają agencje państwowe np. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Agencja Rynku Rolnego, Agencja Nieruchomości Rolnych, a które na gruncie obowiązujących przepisów stosują niejednolitą praktykę w zakresie udostępniania informacji. Dotychczas właściciele danych często odmawiali udostępnienia takich informacji, w tym kopii elektronicznych baz danych, lub dostępu w trybie on-line. Informatyzacja administracji spowodowała, iż większość z ww. zbiorów posiada obecnie możliwość udostępnienia danych przynajmniej w jednej z dwóch ww. form. Zgodnie z projektem ust. 2a przekazywanie informacji w drodze elektronicznej będzie mogło nastąpić wyłącznie po spełnieniu określonych warunków technicznych i wyrażeniu zgody przez podmiot posiadający takie informacje. Warunkiem wyrażenia zgody na udostępnienie danych w drodze elektronicznej będzie przedstawienie przez Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej lub dyrektora urzędu kontroli skarbowej oświadczenia potwierdzającego spełnienie wymagań technicznych dotyczących przetwarzania i zabezpieczania danych.
Dodanie artykułu 7c. Na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2008 r. sygn. akt K 8/04 art. 7 b ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 65, ze zm.) został uznany za niezgodny z art. 51 ust. 2 Konstytucji RP. W konsekwencji organy kontroli skarbowej utraciły jeden z ważniejszych instrumentów prawnych stosowanych w celu realizacji zadań związanych z ochroną interesu publicznego. Wyeliminowanie z systemu prawnego normy prawnej, zakodowanej w art. 7b ustawy o kontroli skarbowej, uniemożliwia skuteczne działanie związane z ograniczaniem patologii w życiu gospodarczym, w szczególności ujawnianie niezgłoszonej do opodatkowania działalności gospodarczej, a także dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Trybunał Konstytucyjny nie zanegował prawa organów kontroli skarbowej do zbierania, gromadzenia i przetwarzania informacji na etapie przed wszczęciem postępowania, jeżeli jest to czynione w celu zwalczania z punktu widzenia Skarbu Państwa negatywnych zjawisk. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa Trybunału, podtrzymaną także w tym orzeczeniu, „ustawodawca ma nie tylko prawo, ale także obowiązek zwalczania negatywnych zjawisk przez nadanie organom kontroli takich uprawnień, które pozostając w zgodzie w zasadami Konstytucji, będą miały bezpośredni wpływ na zwiększenie sprawności działań kontrolnych, zwłaszcza w zakresie wykrywania i zwalczania tzw. szarej strefy i przestępczości gospodarczej. W konsekwencji Trybunał dopuścił także wyposażenie organów kontroli skarbowej w specjalne uprawnienia.”. Uznając za zasadne wyposażenie kontroli skarbowej w stosowne uprawnienia Trybunał sformułował trzy warunki, których spełnienie wymagają postanowienia ustawy zasadniczej. W opinii Trybunału uchylony art. 7b ustawy o kontroli skarbowej był nieproporcjonalny w stosunku do celu, jakim jest ochrona interesu publicznego. Dotyczy to zbyt szerokiego zakresu przedmiotowego informacji, braku związku przyczynowego między określonym typem informacji a zadaniem kontroli skarbowej, a także braku gwarancji proceduralnych służących weryfikacji zasadność żądania udostępnienia informacji. Nowy art. 7c ustawy o kontroli skarbowej w pełni uwzględnia wskazane przez Trybunał warunki konstytucyjności. Przepis w sposób precyzyjny wskazuje rodzaje źródeł informacji, jakie mogą być wykorzystywane przez organy kontroli skarbowej a ponadto ogranicza zakres informacji wyłącznie do tych zdarzeń, które mogą mieć wpływ na powstanie lub wysokość zobowiązania podatkowego. Wśród takich informacji mogą znajdować się dane osobowe, jednak ich pozyskiwanie również będzie możliwe wyłącznie, gdy będą dotyczyć konkretnych zdarzeń i stanów faktycznych mogących mieć wpływ na powstanie lub wysokość zobowiązania podatkowego. Tak precyzyjnie określony zakres informacji został jednoznacznie powiązany z zakresem kontroli skarbowej. W ten sposób czytelny stanie się związek poszczególnych typów i rodzajów gromadzonych informacji z realizowanym zadaniem ustawowym a udostępnianiu podlegać będą jedynie te informacje, które są niezbędne a nie „wygodne” dla organu kontroli skarbowej. Projekt nie przewiduje obowiązku automatycznego przekazywania informacji, lecz wyłącznie na żądanie organu kontroli skarbowej. Ponadto stosownym zabezpieczeniem wolności chronionej na mocy art. 51 ust. 2 Konstytucji RP będzie konieczność wydania postanowienia, którego treścią będzie żądanie udostępnienia informacji. W związku z tym z brzmieniem art. 7e, postanowienie wydane na podstawie art. 7c lub 7d będzie musiało spełnić wszystkie wymagania określone w art. 217 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej (m.in. zawierać szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne) oraz podlegać kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej). Ponadto, uzasadnienie postanowienia będzie wskazywało szczegółowo na związek danego typu informacji z konkretnie oznaczonym zadaniem. Podmiot, do którego zostanie skierowane żądanie udostępnienia informacji, będzie miał prawo do złożenia zażalenia do Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej na postanowienie, w celu przeprowadzenia oceny zasadności żądania udostępnienia informacji. Ostateczne postanowienie Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej będzie podlegać kontroli sądowoadministracyjnej.
Projektowany przepis art. 7d wprowadza uprawnienia dla organów kontroli skarbowej, związane z dokonywaniem kontroli e-handlu i wykorzystywania Internetu do prowadzenia nieujawnionej i nieopodatkowanej działalności gospodarczej. Obecnie Internet jest szeroko wykorzystywany do dokonywania sprzedaży towarów w zakresie wskazującym na faktyczne wykonywanie działalności gospodarczej. Z dotychczasowych analiz wynika, iż skala tego zjawiska rośnie w kolejnych latach. Dostęp do rodzajów informacji, o których mowa w projektowanym art. 7c na szczególne znaczenie dla skutecznego zwalczania naruszeń prawa polegających na zaniżaniu podstaw opodatkowania i nieujawnianiu źródeł przychodu i majątku. Kontrola handlu elektronicznego jest niezbędnym instrumentem w wykrywaniu i zwalczaniu podatkowej przestępczości internetowej polegającej na uchylaniu się od płacenia podatków. Niejednokrotnie osoby prowadzące taką działalność, w celu uchylania się od opodatkowania ukrywają lub podają nieprawdziwe dane identyfikujące. Organy kontroli skarbowej posiadając informacje o takich transakcjach nie są w stanie ustalić tożsamości osoby prowadzącej nieujawnioną działalność zarobkową, a tym samym nie mogą wszcząć i przeprowadzić postępowania kontrolnego. W związku z tym, iż organy kontroli skarbowej najczęściej dysponują wyłącznie numerem rachunku bankowego podmiotu, adresem IP, nazwą domeny internetowej lub ogłoszeniami, reklamami dotyczącymi oferowanych w Internecie produktów, konieczne jest wyposażenie organów kontroli skarbowej w uprawnienia do występowania do instytucji będących w posiadaniu danych identyfikujących podmioty prowadzące nieujawnioną działalność gospodarczą w Internecie. Umiejscowienie tego przepisu w części ogólnej ustawy pozwoli pozyskiwać przedmiotowe dane również na etapie czynności analitycznych, które będą stanowić podstawę do ewentualnego wszczęcia i przeprowadzenia postępowania kontrolnego lub przygotowawczego.
Zgodnie z ust. 1 organy kontroli skarbowej będą uprawnione do żądania od instytucji finansowych udostępnienia danych identyfikujących posiadacza wskazanego w żądaniu numeru rachunku bankowego. Pomiędzy środkiem zmierzającym do pozyskania informacji a celami ich gromadzenia został określony wyraźny związek, ponieważ zgodnie z tym przepisem skierowanie żądania będzie mogło nastąpić wyłącznie ze względu na konieczność realizacji kontroli skarbowej w zakresie, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1-3. W szczególności przesłanką wystąpienia będą posiadane przez organ kontroli skarbowej uprawdopodobnione informacje, iż osoba posługująca się tym rachunkiem prowadzi niezgłoszoną działalność gospodarczą, uzyskuje dochody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów albo nie wykazuje w składanych deklaracjach podatkowych wszystkich uzyskiwanych przychodów tj. w części pochodzącej z e- handlu, co może mieć wpływ na powstanie lub wysokość zobowiązania podatkowego. Na mocy odesłania do przepisu art. 33b ust. 1 i 2 oraz stosownej nowelizacji art. 34, dane pozyskiwane przez organy kontroli skarbowej od instytucji finansowych w trybie art. 7d będą chronione analogicznie, jak informacje pozyskiwane od tych podmiotów w toku postępowania kontrolnego lub postępowania w sprawach o przestępstwa i wykroczenia skarbowe.
Regulacja ust. 2 dotyczy pozyskiwania informacji od wydawców i redaktorów dzienników lub czasopism, nadawców programów radiowych i telewizyjnych, administratorów lub właścicieli stron internetowych, administratorów lub właścicieli serwisów, właścicieli serwerów oraz podmiotów świadczących usługi utrzymania domen i stron internetowych. Obecne przepisy art. 35 odnoszą się tylko do gazet i periodyków wychodzących w formie papierowej. Nie uwzględniają natomiast informacji umieszczanych w formie elektronicznej m.in. na stronach internetowych. Ponieważ nie zawsze właściciel czy administrator jest w stanie przekazać dane osobowe, powinien przekazać również inne informacje pozwalające ustalić personalia osoby, która faktycznie zamieściła informację, czyli dane dotyczące logowania czy logów systemowych zawierających m.in. informacje o adresie IP oraz czasie, w którym nastąpiło połączenie. W związku z tym, w celu ustalenia danych identyfikujących te podmioty, organom kontroli skarbowej zostanie przyznane uprawnienie do występowania do wskazanych podmiotów, które gromadzą dane dotyczące podmiotów korzystających z ich usług. Celem przepisu jest umożliwienie organom kontroli skarbowej pozyskiwanie wyłącznie informacji o adresach i nazwach osób fizycznych i przedsiębiorców tj. danych identyfikacyjnych. Żądanie organu kontroli skarbowej dotyczyć będzie mogło wyłącznie tych podmiotów, którzy zamieszczają ogłoszenia lub reklamy, których treść wskazuje na prowadzenie przez nich działalności mogącej powodować powstanie obowiązku podatkowego lub mającej wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego. Przepis będzie miał zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach prowadzenia przez reklamodawców niezgłoszonej do opodatkowania działalności gospodarczej prowadzonej za pośrednictwem Internetu. Natomiast zakres przekazywanych informacji obejmował będzie tylko te dane identyfikacyjne, które zobowiązany (tj. redaktor, wydawca, usługodawca świadczący usługi drogą elektroniczną) będzie posiadał w związku z zamieszczonym ogłoszeniem lub reklamą, natomiast nie będzie dotyczył innych informacji, które zobowiązany zgromadził w związku ze swoją działalnością.